--> - واين بانو را به نام شاه زنان ، سلافه ، خوله وغزاله نيز مىخواندند ، وشاعر در حق أو يعنى در حق زين العابدين گفته است : وامّه ذات العلى والمجد * شاه زنان بنت يزدجرد وهو ابن شهريار بن كسرى * ذو سؤدد ليس يخاف كسرا وبه اتفاق مورخان ، مخدره شهربانو هنگامى كه امام زين‌العابدين از أو متولد گرديد ، آن مخدره در حال نفاس دنيا را وداع گفت . پس آنچه را كه صاحب « تذكرة الخواتين » برهم بافته با اين كه شهربانو روز عاشورا سوار ذوالجناح گرديد وبا دخترش به رى آمد ودختر را رها كرد ، ابداً اصلى ندارد . وبايد دانست كه تشرّف اين مخدره به خدمت سيدالشهدا كاملًا روشن نيست كه در چه زماني بوده است . آيا زمان أمير مؤمنان عليه السلام بوده يا زمان عثمان بوده ويا زمان عمر بوده است ؛ ذهب إليَّ كلّ فريق . مستند ، كساني كه مىگويند زمان خلافت أمير مؤمنان عليه السلام بوده ، فرمايش مفيد است در ارشاد كه مىفرمايد : حريث‌بن جابر الحنفي را أمير مؤمنان عليه السلام ولايت بعضي از نواحي مشرق داده بود . دو دختر از يزدجرد به دست آورد وآن‌ها را به نزد أمير مؤمنان فرستاد . آن حضرت شهربانو را به حضرت حسين بخشيدند . زين‌العابدين از أو متولد گرديد وديگرى را به محمد بن ابىبكر بخشيد وقاسم‌بن محمد بن ابىبكر از أو متولد گرديده است . ومستند ، كساني كه مىگويند در زمان عثمان بوده ، روايت « عيون أخبار الرضا » است كه صدوق به سند خود از سهل بن قاسم بوشنجانى 1 حديث كند كه حضرت رضا به من فرمود : « بين ما وشما نسبى مىباشد . » عرض كردم : « آن كدام است ؟ » فرمود : « چون عبداللَّه بن عامر فتح خراسان كرد ، دو دختر از يزدجرد بن شهريار به‌دست آورد . آن‌ها را فرستاد به مدينه به نزد عثمان . يكى را به حسن عليه السلام ويكى را به حسين بخشيد وهر دو در حال نفاس از دنيا رفته‌اند . آن كه به حسين عليه السلام بخشيد ، مادر علىبن الحسين عليه السلام بود ؛ » ( الحديث ) ومستند ، كساني كه مىگويند زمان عمر بوده روايت قطب راوندى است كه در خرايج از امام باقر عليه السلام حديث كند كه چون شهربانو را به مدينه آوردند ، عمر خواست مانند ساير كنيزان در معرض بيع درآورد . أمير مؤمنان عليه السلام گفت : « إنّ بنات الملوك لا تُباع ولو كانوا كفّاراً ، وليكن أن تعرض عليها أن تختار واحداً من المسلمين فزوّجها واحسب مهرها من عطائه من بيت المال ؛ بدان كه دختران پادشاهان را در بازار بيع وشرا در نمىآورند . ولو كافر هم باشند ، فروخته نمىشوند . بايد خود آن دختران را به حال خود گذاريد تا هر كه را مىخواهد ، اختيار بنمايند . پس مهر اورا از قسمت أو از بيت المال به حساب گيرند . » چون شهربانو را مختاره كردند ، از پشت سر حضرت امام حسين آمد ودست روى شانهء أو گذارد و -